Escrito de Eloy Romero Luis na súa época de estudante en Madrid, que semella o bosquexo para un panfleto ou artigo. Fai parte das dilixencias instruídas contra el en xullo de 1936. Son tres follas procedentes dun rexistro domiciliario da Garda Civil, cando el xa estaba detido, e que se incorporan ao expediente con data de 30 de xullo. Figuran nos folios 68, 69 e 70 da Causa 237/36 conservada no Arquivo Militar Intermedio de Ferrol, consultada en sala en xullo de 2025.
«Al Ayuntamiento de Vilardevós
Ciudadanos.
En estos momentos de agitación política, por que España atraviesa, tenéis planteado el problema más trascendental que hace muchos años no recuerda España y del que depende el porvenir de nuestra patria. No es materia de exposición en una hoja desarrollar tan complicado tema, prometiéndonos hacerlo de palabra el próximo verano.
Hoy mis aspiraciones quedan reducidas a poneros al corriente de las maquinaciones y contra todos que están llevando a cabo acariciándoos hoy para captar vuestra voluntad y en el mañana próximo emplear el látigo.
Los antiguos caciques, causa del advenimiento de la desastrosa dictadura ya fenecida tienden cual pulpos gigantescos sus tentáculos opresores presentándose de forma bien distinta, cual lobos con piel de oveja, pescadores que tienden sus redes para apresaros en ellas. Es necesario estar alerta contra sus conocidísimas artimañas para no dejarnos embaucar con nuestra excesiva buena fe, teniendo para ello presente su labor anterior al período dictatorial; no puedo decir durante estos seis años, cuatro meses y trece días de opresión por [non se le] a pesar de intentar repetidas veces militar [non se le] en U.P. [Unión Patriótica, partido único da ditadura de Primo de Ribera] algunos significados caciques -entre ellos, uno por todos harto conocido- y que podéis figuraros su manera de proceder y en la consideración en que era tenido, cuando ni en las filas de ese partido, que a todos cobijaba, no tuvo cabida.
Estos tránsfugas de criterio tan voluble inspiran repugnancia con su manera de proceder, con su conducta inconsecuente, guíate por lo correcto.
Nuestro deber en estos momentos críticos es definir claramente nuestro criterio político, ser concisos y diáfanos; no dejarnos sobornar con falaces proyectos; los que os encontréis libres obrad como hombres, los esclavos que rompan sus cadenas y se rediman, que un charlatán o un sicario cualquiera no hipoteque nuestra voluntad a la suya y con ella la libertad; no supeditéis nuestro ideal -divina paloma que surca el espacio prolongando la libertad- a los viejos y [??] caciques, que tienen por divisa: amos y esclavos.
Estáis en el período más propicio para redimiros, organizaros, formar sociedades republicanas, socialistas o agrarias, según vuestro criterio pero con un frente único: Guerra al cacique; en la unión está la fuerza, con la apatía iréis al fracaso y seréis esclavos de nuestra indiferencia patriótica. Sabed que hoy la fuerza radica en el obrero -obrero manual y obrero intelectual-, de la unión de ambos surgirá una nueva España con fuerza vital suficiente para resolver con éxito los más intrincados problemas nacionales. Uníos, desenmascarad a todos los que vendiéndoos favores absorben vuestro sudor.
Como hijo de este Ayuntamiento, no puedo consentir ni consentiré nunca, y con las fuerzas que a mi alcance evite, que vuelva al estado caótico en que se encontraba en el período anterior al año 23 en el que imperaba la Edad Media con sus señores feudales de horca y cuchillo: No [??] , soy joven y tengo arrestos bastantes para la lucha y una vez declarada la guerra, acepto el reto y habrá guerra.
Estamos en el siglo XX, sirvamos de ejemplo al resto del mundo, ahí tenéis a Inglaterra, el colono europeo, gobernada por la clase obrera, los laboristas, con un hombre como MacDonald al frente [Jaimie MacDonald, dúas veces primeiro ministro do Reino Unido, a última, entre 1929 e 1935], que no ha muchos años era un sencillo jornalero, en ese espejo debemos buscar nuestra imagen, ya que tantas cosas malas copiamos del extranjero, por una vez imitémosle.
No quiero ser pesado en mi primera hoja que solo aspira a advertiros del peligro que os rodea; más adelante os expondré un amplio programa a desarrollar y procuraré explicaros puntos vitales para nuestro querido terruño.
Madrid, 24-3-30
Eloy Romero Luis.»
Eloy Romero Luis tiña 28 anos e farmacia en Leiro cando se declara o Estado de Guerra en Ourense o 20 de xullo de 1936. Ingresou na prisión de Ourense ás once da noite do mércores día 29. O 10 de agosto ordénase o seu traslado á prisión de Celanova, onde é rexistrado o 19. O día 28, Adolfo Pousa, comandante militar da praza, asina a orde de posta en liberdade de Eloy e, canda el, Silvio Torres Díaz. Ao día seguinte os seus cadáveres aparecen no lugar da Poza das Ras (Verea), na estrada que une Carballo co Furriolo. Tamén aparecen os corpos dos mestres Julio Rodríguez, veciño de Verea, e Amadeo López Bello, de Carballeda de Avia, sacados ambos da mesma cadea de Celanova.
Imaxes da carta.



1 comentario
Máis sobre Eloy Romero Luis, o farmacéutico asasinado na Poza das Ras – memoriacelanova · 27 Agosto, 2025 ás 4:18 p.m.
[…] Eloy Romero Luis ingresou no cárcere de Ourense ás 23 horas do día 29 de xullo de 1936 segundo o rexistro carcerario que se conserva. O cabo da Guardia Civil de Maceda declarou contra el o día 4. Ordenouse o seu traslado á prisión de Celanova o día 10 de agosto, onde ingresou entre esa noite e o día 11. O sobresemento da causa que lle abriran a el e outros tres veciños de Leiro asinouse o día 14 de agosto. Non lle puido ser comunicado en Ourense. A firma do folio 87 non parece a de Eloy se se compara coa do escrito aos veciños de Vilardevós [o segundo dos bosquexos incluídos nas dilixiencias]. […]